1. Başarı sıranı merkeze al
Puanlar sınavın zorluğuna göre yıldan yıla değişir; aynı bölümün taban puanı bir yıl 420, ertesi yıl 400 olabilir. Başarı sırası ise çok daha kararlıdır: kaç adayın senden önde olduğunu söyler. Tercih listesini kurarken her programın geçen yılki başarı sırasını kendi sıranla karşılaştır.
Sonuç belgendeki ilgili puan türünün (SAY, EA, SÖZ, DİL, TYT) sırasını kullan. Birden fazla puan türünde sıralaman varsa her tür için ayrı bir aday listesi çıkar.
Kendi sıralamana yakın programları görmek için taban puanları sayfasında puan türünü ve sıralamanı seçmen yeterli.
2. Listeyi üç katmana böl
- Zorlayıcı tercihler (ilk 4-6 sıra): geçen yılki başarı sırası seninkinden biraz daha iyi olan programlar. Tabanlar düşerse girersin.
- Gerçekçi tercihler (orta 10-12 sıra): başarı sırası seninkine yakın ya da biraz gerisinde olan programlar. Yerleşmeyi beklediğin bölge burası.
- Güvenli tercihler (son 4-6 sıra): başarı sırası seninkinden belirgin biçimde geride olan, yine de gitmek isteyeceğin programlar.
Liste, gerçekten gitmek istediğin sıraya göre dizilmelidir: yerleştirme sistemi seni listende yerleşebildiğin ilk programa yerleştirir. Yukarıya istemediğin bir programı yazarsan oraya yerleşirsin ve alttaki tercihlerin değerlendirilmez.
3. Her programı tek tek kontrol et
- Burs durumu: aynı bölümün burslu, %50 indirimli ve ücretli seçenekleri ayrı programlardır ve tabanları çok farklıdır.
- Öğretim dili ve hazırlık: İngilizce programlarda genellikle bir yıl hazırlık vardır; muafiyet sınavını geçemezsen eğitim süren uzar.
- Şehir, yerleşke ve yaşam maliyeti: aynı üniversitenin farklı yerleşkeleri farklı şehirlerde olabilir.
- Kontenjan ve özel koşullar: bazı programların sağlık raporu, yetenek sınavı ya da cinsiyet koşulu vardır; ÖSYM kılavuzundaki koşul numaralarını oku.
- Ücret: vakıf üniversitelerinde yıllık ücret ve ödeme koşulları üniversiteden üniversiteye çok değişir.
4. Son kontrol
Listeni kaydetmeden önce bir kez daha sırayla oku: her satır için 'buraya yerleşirsem gider miyim?' sorusuna 'evet' diyebilmelisin. Güvenli katmanın gerçekten güvenli olduğunu, zorlayıcı katmanın da çok uçuk olmadığını başarı sıralarıyla doğrula. Tercih süresinin son gününe bırakma: sistem yoğunluğu ve son dakika hataları sık yaşanır.
Sık sorulan sorular
- Kaç tercih yapabilirim?
- YKS'de en fazla 24 program tercih edilebilir. Hakkının tamamını kullanmak zorunlu değildir, ama boş bırakılan her satır yerleşme şansını azaltır.
- Tercihte puana mı sıralamaya mı bakılmalı?
- Sıralamaya. Taban puanları sınavın zorluğuyla birlikte yıldan yıla oynar; başarı sırası çok daha kararlı olduğu için karşılaştırmayı sıralamayla yapmak daha güvenlidir.
- Listeyi neye göre sıralamalıyım?
- Gitmek isteme sırana göre. Sistem seni listende yerleşebildiğin ilk programa yerleştirir; bu yüzden en çok istediğin program en üstte olmalıdır.
Bu yazı genel kuralları anlatır; üniversiteye ve yıla göre değişen ayrıntılar için YÖK, ÖSYM ve üniversitenin güncel yönetmeliği esastır.